در طلافروشی خیلی از حساب‌ها با تومان بسته نمیشوند. همکار یا بنکدار چند گرم می‌دهد و چند گرم می‌گیرد، و تا وقتی گرم برنگشته، مانده‌ای روی دوش یکی از دو طرف است. اگر این مانده را داخل موجودی ویترین یا داخل صندوق بنویسید، هم انبارگردانی به‌هم می‌ریزد و هم بستن روزانه نقد. دفتر وزنی برای همین ماندهٔ گرمی است.
دفتر وزنی یعنی چه؟
دفتر وزنی دفترِ گرم است، نه دفترِ پول. در آن می‌نویسید چند گرم طلا به یک طرفحساب دادهاید و چند گرم از او گرفتهاید. مانده نشان می‌دهد چه کسی به شما گرم بدهکار است و شما به چه کسی گرم بدهکارید. این صفحه در زرین‌حساب کنار موجودی مغازه می‌نشیند، ولی جای موجودی مغازه را نمی‌گیرد.
این دفتر چه چیزی را عوض نمیکند: صندوق، سود فروش، و گرم ویترین. خرید و فروش همچنان در فاکتور ثبت میشود. مسیر کلیک صفحه‌ها در آموزش دفتر وزنی است.
طلا دادم و طلا گرفتم
- طلا دادم: گرم از سمت شما به طرفحساب رفته و او به شما بدهکار گرم است.
- طلا گرفتم: گرم به شما رسیده و شما به او بدهکار گرم هستید.
- برگشت همان گرم: با ردیف مخالف، مانده صفر میشود. این کار فاکتور فروش نمی‌سازد.
فرق با ویترین، امانت، صندوق و معین
چهار دفتر را با هم قاطی نکنید. هر کدام سؤال جداگانه‌ای را جواب می‌دهد.
- موجودی ویترین: گرم و تعداد کالای خود فروشگاه. انبارگردانی همین را با ترازو مقایسه میکند. شرح در مقاله انبارگردانی.
- امانت و تعمیر: مال مشتری است و در جمع معادل ۱۸ عیارِ داخل مغازه نیست. جزئیات امانت در مقاله طلای امانی.
- صندوق: تومان نقد و بانک. چک بنکدار تا روز وصول نقد نیست؛ آن را در مقاله حسابداری چک جدا کنید.
- معین اشخاص: نمای خواندنی طلب تومان و مانده گرم. نوشتن گرم آنجا انجام نمی‌شود.
معادل ۱۸ عیار
اگر یک ردیف ۱۷ عیار باشد و ردیف دیگر ۱۸، جمع سادهٔ گرم‌ها گمراه‌کننده است. معادل ۱۸ عیار همان گرم‌ها را با نسبت عیار به یک واحد برمیگرداند تا ماندهها کنار هم خوانده شوند. سکه و شمش در این جمعِ داخل مغازه قرار نمی‌گیرند، چون واحد و منطق‌شان با گرم آبشده و مصنوع یکی نیست.
وصل کردن ردیف به فاکتور یا ذوب
فیلد وصل به سند موجود اختیاری است. اگر «بدون اتصال» بماند، ردیف فقط یک یادداشت گرم است. اگر فاکتور یا ذوبی را که قبلاً ثبت شده انتخاب کنید، بعداً می‌بینید این گرم مربوط به کدام سند بوده. پول و موجودی دوباره ساخته نمیشوند. ذوب خودِ کالا مسیر جدا دارد و در آموزش ذوب است. تعریف آبشده و قیمتش در مقاله طلای آبشده آمده است.
چه فروشگاهی به این دفتر نیاز دارد؟
- با همکار یا بنکدار گرم می‌دهید و می‌گیرید و تسویه همان روز تومان نیست.
- می‌خواهید مانده گرم هر نفر را بدون قاطی شدن با ویترین ببینید.
- گاهی همان گرم به یک فاکتور یا یک ذوبِ قبلی مربوط است و باید رد آن بماند.
اگر فروشگاه فقط مصنوع ویترین می‌فروشد و با همکار حساب گرم ندارد، این دفتر را خالی بگذارید. نبود ردیف در دفتر وزنی به‌معنی نقص موجودی ویترین نیست.
این دفتر چه کاری نمیکند
- موجودی چند شعبه را در یک تراز تلفیق نمیکند.
- فاکتور خرید و فروش نمی‌سازد.
- اجرت، سود و مالیات ویترین را حساب نمیکند.
- امانت مشتری را به دارایی فروشگاه تبدیل نمیکند.
- با حذف یک ردیف، فاکتور یا ذوب وصل‌شده را پاک نمیکند.
سوالات متداول
دفتر وزنی با موجودی ویترین یکی است؟
خیر. موجودی ویترین گرم طلایی است که مال فروشگاه است و در فاکتور خرید و فروش جابه‌جا میشود. دفتر وزنی فقط می‌گوید چند گرم به همکار یا مشتری دادهاید و چند گرم گرفتهاید. زدن «طلا دادم» یا «طلا گرفتم» گرم ویترین را کم و زیاد نمیکند.
طلا دادم و طلا گرفتم یعنی چه؟
طلا دادم یعنی گرم را به طرفحساب دادهاید و او به شما گرم بدهکار است. طلا گرفتم یعنی گرم را گرفتهاید و شما به او گرم بدهکارید. اگر همان گرم بعداً برگردد، مانده صاف میشود.
معادل ۱۸ عیار برای چیست؟
عیارهای مختلف را با یک خطکش به ۱۸ عیار برمیگرداند تا ماندهها قابل جمع باشند. سکه و شمش در جمع معادل ۱۸ عیارِ داخل مغازه نیستند. امانت و تعمیر هم در آن جمع نیستند.
اگر ردیف دفتر وزنی را به فاکتور وصل کنم، پول دوباره ثبت میشود؟
خیر. وصل کردن اختیاری است و فقط یادداشت میکند این گرم مربوط به کدام فاکتور یا کدام ذوبِ از قبل ثبتشده است. صندوق، موجودی و سند دفترکل از نو ساخته نمیشوند. حذف ردیف هم فاکتور یا ذوب را پاک نمیکند.
دفتر وزنی با معین اشخاص چه فرقی دارد؟
دفتر وزنی جای نوشتن گرم است. معین اشخاص همان مانده گرم را کنار طلب و بدهی تومانی نشان می‌دهد و آنجا چیزی تایپ نمی‌کنید. شرح در مقاله معین اشخاص و مسیر صفحه در آموزش معین اشخاص است.
مقالات مرتبط
معین اشخاص در طلافروشی چیست؟ طلب تومان جدا از حساب گرم
حسابداری اصناف
مدیریت موجودی و انبارگردانی در طلافروشی چطور انجام میشود؟
حسابداری اصناف
طلای آبشده چیست؟ قیمت‌گذاری، خرید و فروش و ثبت حسابداری در طلافروشی ۱۴۰۵
قیمت‌گذاری و حسابداری
حسابداری چک در طلافروشی: ثبت چک صیادی، سررسید، برگشت و دفترکل ۱۴۰۵
حسابداری اصناف
طلای امانی و امانت در طلافروشی: راهنمای تخصصی حسابداری، ثبت و کنترل مالکیت
حسابداری اصناف
تعویض طلا در طلافروشی: محاسبه مابه‌التفاوت، اجرت، افت ذوب و ثبت حسابداری ۱۴۰۵
قیمت‌گذاری و حسابداری